عنوان دوره

ارتقاء توانمندی و بلوغ سازمانی در راستای بهبود كیفیت فرایندها، محصولات و خدمات

مدت زمان دوره

4 ساعت

استاد دوره

دکتر  اشکان سامی (عضو هییت علمی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه شیراز)

مخاطبین دوره

سازمان‌ها و شركت‌های تولیدكننده، مدیران اجرایی ، کارشناسان، محققین، مدرسین و دانشجویان

سرفصل ها 

مدرس

طول جلسه

عنوان جلسه 1: ساختارهای رایج سازمانی و بهبود فرایند سازمانی

دکتر سامی

30 دقیقه

عنوان جلسه 2: معرفی مدل بهبود فرآیند CMMI

دکتر سامی

45 دقیقه

عنوان جلسه 3: مزایای مدل CMMI

دکتر سامی

45 دقیقه

استراحت و پذیرایی

30 دقیقه

عنوان جلسه 4: نیازسنجی و تهیه نقشه راه جهت هدایت تلاش‌های بهبود فرآیند در سطح سازمان

دکتر سامی

45 دقیقه

عنوان جلسه 5:  بررسی یك مورد مطالعاتی در ایران

دکتر سامی

45 دقیقه

اهداف و انگیزه­های برگزاری دوره :

معرفی مفاهیم اولیه و ساختار  فرآیندهای سازمانی

شرکت‌ها و سازمان‌های تولید كننده همواره به دنبال ارایه‌ی محصولات و خدمات بهتر، سریع‌تر و ارزان‌تر می‌باشند. این سازمان‌ها با دسترسی به تکنولوژی سطح بالای قرن بیست و یکم، معمولا محصولات و خدمات گسترده و پیچیده‌ای را تولید می‌کنند. در این راستا ساختار سازمانی، نحوه تقسیم مسیولیت‌ها و تعداد سطوح  تصمیم‌گیری در سازمان (به بیان دیگر نمودار سازمانی) را مشخص میكند. سازمان‌های مختلف ممكن است دارای ساختارهای سازمانی متفاوتی برای پیشبرد اهداف كسب و كار خود باشند.

بررسی مدل های بهبود فرآیند در سازمان

تعداد زیاد و رو به افزایش مقالات و مطالب منتشر شده در زمینه بهبود فرآیندهای سازمانی، نشان دهنده افزایش علاقه‌مندی جوامع صنعتی و تحقیقاتی در سال‌های اخیر است. در این راستا تعداد زیادی از مدل های كیفیت معرفی شده‌اند كه بصورت كلی میتوان آن‌ها را در دو گروه دسته‌بندی كرد: گروه اول (همانند ISO 9001, CMMI) "چه چیز"، و گروه دوم (همانند Six Sigma) "چگونه" انجام شدن امور را توصیف میكنند. لازم به ذكر است كه هریك از این مدل‌ها با استفاده از روال‌ها و یا بهروش‌های خود، سعی بر رفع چالش‌های موجود بر سر راه بهبود كیفیت به بهترین نحو ممكن را دارند.

معرفی مدل یكپارچه بلوغ/ توانمندی (CMMI) به عنوان یك مدل موفق و رایج در سطح جهان

امروزه مدل‌های بلوغ، استانداردها، روش‌ها و راهنمایی‌های مختلفی توسط جوامع تحقیقاتی و صنعتی، در راستای كمك به بهبود شیوه كسب‌وكار سازمان‌های تولید كننده ارایه شده‌ است. در این راستا مدل یكپارچه بلوغ/ توانمندی (CMMI) توسط دانشگاه كارنگی ملون (‍Carnegie Mellon) معرفی شده است كه حاصل یكپارچه‌سازی تجربیات پیاده‌سازی مدل‌های بلوغ/ توانمندی (CMM) مختلف در جوامع صنعتی میباشد. نسخه "CMMI برای توسعه" یا CMMI-DEV با ارایه رویكردی جامع، حل مسایل مشترك میان سازمان‌های تولید كننده را از آغاز (مرحله‌ی درك مفهومی) تا پایان (مراحل تحویل و نگهداری) چرخه‌ی حیات محصول، مورد توجه قرار داده است. به عبارت دیگر مدل CMMI-DEV متشكل از بهروش‌هایی است كه كل فعالیت‌های مربوط به تولید محصولات و سرویس‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد.

نحوه پیاده سازی مدل های بهبود فرآیند از جمله CMMI در سطح سازمان

مدل‌ CMMI دارای دیدگاه جامع به شیوه كسب وكار سازمان بوده و بكارگیری آن كل فرآیندهای سازمان را تحت تاثیر قرار میدهد. از طرفی ایجاد هر گونه تغییر در سطوح مختلف سازمان مستلزم انجام هزینه‌های مستقیم و یا غیر مستقیم است. به منظور تصمیم گیری مناسب در مورد انتخاب و بكارگیری مدل CMMI در مقیاس سازمانی، لازم است ابتدا نیازها و انگیزه‌های موجود جهت ارتقا و بهبود جنبه‌های مختلف سازمان بصورت صریح مشخص شوند. بعنوان مثال بهبود فرآیندهای نرم‌افزاری، تجربه‌ای پیچیده و هزینه‌بر است که بدون داشتن آمادگی قبلی امكان‌پذیر نخواهد بود. بنابراین پیاده‌سازی درست هر گونه تغییر و یا بهبود در فرآیندهای سازمان یك مسیولیت بزرگ و خطیر است كه سازمان‌ها باید نحوه انجام آن را قبل از پیاده‌سازی طرح بهبود فرآیند مورد توجه قرار دهند.

مرور نمونه های پیاده سازی CMMI در جهان و ایران

نیاز به استفاده از مدل‌های بهتر و جدیدتر از جمله CMMI، ابتدا در كشورهای دارای صنایع نرم‌افزاری با قدمت بیشتر، و به مرور زمان در سایر كشورها احساس شده است. برای مثال كشورهای آمریكای لاتین و مالزی نیز پس از گذشت چندین سال از پیاده‌سازی مدل CMMI در كشورهای پیشرفته‌ به این مهم واقف شده و بدان روی آورده‌اند. اهمیت این مدل در ایران نیز با تاخیر بیشتر و پس از بكارگیری مدل‌ها و استانداردهای مختلف و آگاهی از مزایای آن حس شده، و هم‌اكنون موردتوجه سازمان‌های داخلی میباشد. مدل CMMI خاص دنیای آكادمیك و یا  سازمان و یا كشور خاصی نبوده، و در همه‌ی  سازمان‌ها از جمله سازمان‌های ایرانی نیز قابل پیاده‌سازی می‌باشد.